Στην αρχή μιας σχέσης οι χημικές διεργασίες που συμβαίνουν στον εγκέφαλο ενός ανθρώπου που ερωτεύεται είναι φυσιολογικό να κάνει τα πράγματα να φαίνονται λίγο πιο έντονα. Το ενδιαφέρον, η έλξη, η ελπίδα ότι «αυτή τη φορά θα είναι διαφορετικά». Μέσα σε αυτόν τον ενθουσιασμό, όμως, συχνά παραβλέπουμε προειδοποιητικά σημάδια που αργότερα αποδεικνύονται καθοριστικά. Τα λεγόμενα “red flags” δεν είναι πάντα έντονα. Πολλές φορές είναι διακριτικά, σχεδόν αθώα. Κι όμως, έχουν σημασία. Μερικά από τα πιο συχνά “red flags” είναι τα εξής:
Η υπερβολική ένταση από την πρώτη στιγμή
Όταν κάποιος εκφράζει έντονα συναισθήματα πολύ νωρίς, πιέζει για γρήγορη δέσμευση ή δημιουργεί την αίσθηση ότι «δεν υπάρχει χρόνος να χαθεί», αυτό μπορεί να μοιάζει ρομαντικό. Στην πραγματικότητα, όμως, συχνά κρύβει ανασφάλεια ή ανάγκη για έλεγχο. Οι υγιείς σχέσεις χτίζονται σταδιακά.
Λόγια που δεν συμβαδίζουν με πράξεις
Η ασυνέπεια είναι από τα πιο συχνά “red flags”. Υποσχέσεις που δεν τηρούνται, απότομες εξαφανίσεις και επιστροφές χωρίς εξήγηση, ή μια συμπεριφορά που αλλάζει ανάλογα με τη διάθεση. Όταν τα λόγια δεν επιβεβαιώνονται στην πράξη, αξίζει προσοχή.
Έλλειψη σεβασμού στα όρια
Η αρχή είναι η κατάλληλη στιγμή για να θέσεις τα όρια σου. Τι δέχεσαι και τι όχι, μέχρι που θες να αφήσεις χώρο στον άλλο άνθρωπο και που θες να τον κρατήσεις για τον εαυτό σου. Γνωρίζοντας έναν καινούριο άνθρωπο είναι φυσιολογικό αυτά τα όρια να δοκιμαστούν , καθώς θα έρθουν σε σύγκρουση και με τα όρια του άλλου. Δώσε ιδιαίτερη σημασία αν το άλλο άτομο υποτιμά τις ανάγκες σου, αγνοεί τα «όχι» σου ή σε κάνει να νιώθεις υπερβολικός/ή επειδή εκφράζεις συναισθήματα, αυτό δεν είναι απλά «διαφορετικό στιλ επικοινωνίας». Είναι έλλειψη σεβασμού.
Ζήλια μεταμφιεσμένη σε ενδιαφέρον
Η ζήλια συχνά παρουσιάζεται ως φροντίδα: «Σε θέλω μόνο για μένα». Όταν όμως συνοδεύεται από κτητική συμπεριφορά, τάση για έλεγχο των επιλογών σου, απομόνωση από φίλους και δραστηριότητες, αποτελεί σοβαρό προειδοποιητικό σημάδι.
Όλοι οι πρώην είναι «πρόβλημα»
Όταν κάποιος μιλάει με έντονα αρνητικό τρόπο για όλες τις προηγούμενες σχέσεις του και δεν αναλαμβάνει καμία ευθύνη, αυτό δείχνει έλλειψη αυτοκριτικής. Οι σχέσεις σπάνια αποτυγχάνουν μονόπλευρα.
Σε κάνει να αμφιβάλλεις για την αντίληψή σου
Σχόλια που μειώνουν, ειρωνεία ή αμφισβήτηση των συναισθημάτων σου («υπερβάλλεις», «το φαντάστηκες») μπορεί να φαίνονται μικρά στην αρχή. Ωστόσο, τέτοιες συμπεριφορές διαβρώνουν την αυτοπεποίθηση και είναι συχνά ενδείξεις gaslighting.
Αποφυγή ουσιαστικής επικοινωνίας
Η αδυναμία ή η άρνηση να συζητηθούν δύσκολα θέματα, συναισθήματα ή συγκρούσεις αποτελεί σημαντικό εμπόδιο. Η σιωπή, η απόσυρση ή η ειρωνεία δεν λύνουν προβλήματα – τα συσσωρεύουν.
Γιατί τα αγνοούμε;
Επειδή θέλουμε να πιστέψουμε στο καλό σενάριο. Επειδή φοβόμαστε τη μοναξιά ή έχουμε επενδύσει συναισθηματικά στην εικόνα που έχουμε δημιουργήσει. Συχνά δικαιολογούμε συμπεριφορές λέγοντας «θα αλλάξει», «έτσι είναι στην αρχή» ή «φταίω κι εγώ».
Το συμπέρασμα
Τα κόκκινα σημάδια στην αρχή μιας σχέσης σπάνια εξαφανίζονται με τον χρόνο – συνήθως γίνονται πιο έντονα. Μια υγιής σχέση δεν σε κάνει να αμφιβάλλεις για την αξία σου, αλλά να νιώθεις ασφάλεια, σεβασμό και ηρεμία.